Hz. Peygamber’in (s.a.s.) Medine’ye hicret etmesinden sonra İslam çok hızlı bir şekilde Arap Yarımadası’na yayıldı. Onun vefatından sonra da fedakâr sahabilerin gayretiyle İslam daveti akla hayale gelmeyecek mesafelere çok kısa sürede ulaştı. Bu güzide şahsiyetler vesilesiyle farklı coğrafyalar İslam rengine büründü. Nitekim biz bugün Müslüman isek sahabilerin İslam’ı yaymadaki gayretlerinin bunda büyük bir rolü var. Onlardan biri de hiç şüphesiz Kusem b. Abbas’tı.

İnsan yarımdır ve diğer yarısını bulduğunda tamamlanır. İnsanın iç dünyasındaki huzur ve hayatındaki nizam, büyük ölçüde noksanını ikmal etmesine bağlıdır. Bu açıdan evlilik, söz konusu tekâmül sürecinin önemli bir adımını ifade eder. İnsanın kemalat yolculuğunda aile kurumunun etkin bir rolü vardır. Gerçekçi bir anlayış, doğru bir tercih ve ulvi bir amaçla kurulan aile, kişinin noksanını tamamlar; onu ruhsal açıdan olgunlaştırır, huzur, güven ve esenlik iklimine ulaştırır.

Aile, insanoğlunun içinde doğduğu, yetiştiği ve ilk eğitimini aldığı sosyal bir topluluktur. İnsanın yeryüzüne ayak basmasıyla birlikte aile kurumu da oluşmuştur. Yüce Allah insanı kadın ve erkek olarak çift yaratmıştır. Kur’an-ı Kerim’de ilk insanın yaratılışı ile ilgili geçen ayetlerde şöyle buyrulur: “Allah sizi bir tek nefisten yaratan ve kendisi ile huzur bulsun diye eşini de ondan var edendir.” (Araf, 7/189.) “Ey insanlar! Sizi bir tek nefisten yaratan ve ondan da eşini yaratan; ikisinden birçok erkek ve kadın (meydana getirip) yayan Rabbinize karşı gelmekten sakının.” (Nisa, 4/1.) Bu ayetlerden anladığımız kadarıyla Hz. Âdem ve Hz. Havva, tek bir nefisten yaratılmışlardır. Aynı nefisten, özden yaratılan kadının, erkeğin yanı başında bulunmasının hikmeti, iyi bir eş ve eşini sükûnete eriştirmesi, aynı şekilde benzer özden yaratılan erkeğin de, eşinin yanı başında bulunmasının hikmeti, kadını huzur ve sükûnete kavuşturmasıdır. Kur’an-ı Kerim, insanlık tarihinin Hz. Âdem ve Hz. Havva’dan oluşan bir aile ile başladığını gösteriyor. Yeryüzünde yaşayan insanların ilk atası olan Hz. Âdem bir eşe sahip olmuş ve bu ilk karı kocanın çocuklarıyla beraber bir aile yuvası kurulmuştur. (Maide, 5/27; Araf, 7/23; Taha, 20/117-119.) Dolayısıyla dünya hayatı, Hz. Âdem ve eşiyle birlikte başlamıştır ve bu hayat onlardan doğan çocuklarla kıyamet gününe kadar devam edip gidecektir. Zira Âdem olmadan Havva olmaz; Havva olmadan da Âdem olmaz. Her bir eş, birbirini tamamlayan bir bütünün parçaları gibidir.

Bu makale, bir yazarın okur-yazar buluşmasına çıkmadan önceki derin ve sancılı sorgulamasını konu alır; bu buluşmayı, maddi çıkar olmaksızın sadece edebiyata duyulan saygıyla gerçekleşen kutsal bir birliktelik olarak niteler. Yazar, okurlara ezberden veya teknik detaylardan uzak, gerçekten "söze muhatap olabilecekleri" anlamlı bir şey anlatma sorumluluğu hisseder. Bu sorumluluğu, Hz. İsa'nın günahkâr kadını taşlamaya kalkanları "İçinizde kim günahsızsa, ilk taşı o atsın!" sözüyle uyarmasına benzetir; bu sözün, okurun kendi günahsızlığını ispat etmek yerine haysiyetli bir feraset göstermesini gerektirdiğini vurgular. Nihayetinde yazar, buluşmanın ana sorusunu "Neden okuyoruz?" olarak belirler ve cevabı kendi deneyimlerinde arar: Okumak, çocukluktan itibaren hissedilen ahenksizliğe (kaosa) bir şekil verme, uyum arama ve kendi varlığını anlamlandırma çabasıdır. Ancak bu arayış, tıpkı deniz suyu içmeye benzeyen, sürekli artan bir huzursuzluğu ve sonsuz bir yolculuğu da beraberinde getirir. Sonuç olarak okuma eylemi, Kierkegaard'ın deyimiyle Tanrı'nın bizimle neyi kastettiğini anlamak, her kitabı sadece bize ait bir yolculuk olarak görmek ve nihayetinde okumak, yazmak ve yaşamak eylemlerini "Bir'e doğru" tek bir noktada birleştirmektir.

İslam dini, insanın dünya ve ahiret mutluluğunu sağlamak için beslenme hayatını da kuşatan “helal yaşam” prensiplerini ortaya koymuş, beden ve ruh sağlığının bozulmasına sebep olacak hiçbir boşluk bırakmamıştır. Ayrıca helalin kapsamını geniş tutup haramın kapsamını daraltarak insanın özgürlük alanını olabildiğince genişletmiştir.

Vatan, milletleri ve ülkü birliği yapmış toplulukları bir arada tutan, sosyal ve kültürel birlikteliğin yaşam alanı, hâkimiyet sahası… İnsanoğlunun tarih boyunca toprakla, hava ve denizle olan münasebetini tanımlayan en anlamlı kelimedir vatan. Genel itibarıyla din, dil, hukuk, örf, âdet ve kültür beraberliği içerisinde yaşayan milletlerin veya millî toplulukların, üzerinde hür ve eşit bir şekilde yaşama imkânı bulduğu; sosyal, dinî ve maddi ihtiyaçlarını karşıladığı ve barındığı toprak/arazi bütününe vatan ya da yurt diyoruz. Devletlerin ve toplulukların varlık ve bağımsızlıklarını devam ettirmeleri için gerekli olan vatan, coğrafi bir mekân tanımlamasını içeriyor olsa da salt bir toprak parçası veya deniz sahasından ibaret değil. Ev, yurt, barınma yeri oluşunun yanı sıra ortak geçmiş, tarih ve kültür birliğini de gerekli kılıyor. Müşterek millî, manevi değerler ve idealler, toplumsal hafıza, zaferler, yenilgiler, hatıralar… Bütün bunlarla birlikte vatan kavramı, asıl hüviyetine kavuşmuş oluyor. Atalar mirası tarihî ve sanatsal eserlerle görsel olarak bezenen vatan toprakları, şehit ve gazilerin kanlarıyla yoğrulduğu için geçmiş ile gelecek arasında maddi, manevi, duygusal ve millî bir bağ oluşmasında öncülük ediyor. Belki de bu manevi yönüyle “vatan” kavramına, “ülke” kavramından biraz daha ayrıcalıklı anlamlar yüklüyoruz.