Ru'yet-i Hilal

2009 İSTANBUL KARARLARI: AVRUPA FETVÂ İLMÎ ARAŞTIRMALAR MECLİSİ’NİN RU’YET-İ HİLÂL İLE İLGİLİ BİLDİRİSİ

Hamd âlemlerin Rabbi olan Allah’a mahsustur. Salat ve selam onun âlemlere rahmet olarak gönderdiği kutlu elçisi Muhammed (s.a.s.)’e, onun âline, ashabına ve onun yolunda yürüyen tüm inananlara olsun.

Avrupa Fetvâ ilmî Araştırmalar Meclisi, içinde bulunulan şu mübarek günleri fırsat bilerek tüm Müslümanları “Hep birlikte Allah’ın ipine (Kur’an’a) sımsıkı sarılın. Parçalanıp bölünmeyin. Allah’ın size olan nimetini hatırlayın.” (Âli İmran, 3/103) ayetini hatırlayarak Allah’ın ipi olan Kur’an’a sarılmaya, saflarını birleştirmeye ve ayrılıklarını gidermeye davet ediyor. İnşallah önümüzdeki Ramazan Bayramı Müslümanların, kaçırmış oldukları fırsatları yeniden yakalamalarına, durumlarını ıslah etmelerine ve kendilerini ayıran ve aralarına tefrika sokan hususları gidererek saflarını birleştirmelerine sebep olur. Onlar böyle yapınca inşallah yüce Allah onların halini daha iyiye tahvil eder. “Şüphesiz ki, bir kavim kendi durumunu değiştirmedikçe Allah onların durumunu değiştirmez.” (Rad, 13/11)

Meclis ayrıca Uluslararası Fıkıh Meclisi’nin 1986 yılında düzenlediği 3. Kongresinin 18 nolu kararında Hz. Peygamber’in “Hilâli gördüğünüzde oruca başlayın. Hilâli gördüğünüzde bayram ediniz.” hadisindeki hitabın bütün Müslümanlara yönelik olan umum lafzını esas alarak ihtilâf-ı metâli’e itibar edilmeyeceğine dair görüşünü teyit etmektedir. Buna ilaveten Avrupa Fetvâ ilmî Araştırmalar Meclisi’nin 19. Dönem toplantısında kamerî ay başlarının girmesindeki esaslar ile ilgili olarak işaret ettiği şu hususları da onaylamaktadır:

1. Astronomi ilmi, herhangi bir şüpheye mahal olmaksızın başta Ay ve Dünya olmak üzere gök cisimlerinin hareketlerine, gökyüzünde aldığı konumlara ve birbirleri ile olan mesafe uzaklıklarına dair yaptığı hesaplamalarla günümüzün isabet ve hassasiyet bakımından en ileri ilimlerinden bir tanesi olmuştur.

2. Güneş, Ay ve Dünya’nın bir araya gelmesi olarak tabir edilen, içtima/iktirân/istisrâr/muhâk tabii bir hadise olup anlık bir zaman içinde meydana gelmektedir. Astronomi ilmi bu hadisenin zamanını vaki olmadan yıllar önce hiçbir yanılma ihtimali olmadan gayet hassas bir şekilde tespit edebilmektedir. İktirân hadisesi astronomik olarak bir önceki ayın bittiği ve yeni ayın girdiği anlamına gelmektedir. İktirân gece veya gündüzün herhangi bir anında meydana gelebilir.

3. Şer’î olarak yeni ayın girdiğinin sabit olması için şu hususların tahakkuk etmesi gerekir:

a. Güneş batmadan önce iktirânın fiilen gerçekleşmiş olması

b. Yeryüzünün herhangi bir yerinden hilâlin çıplak gözle veya araçlarla görülebilmesinin mümkün olması. Oruca başlama ve bayram etme hususundaki Nebevî emri muhtevi lafzın umumuna binaen ihtilâf-ı metâli’e itibar edilmez.

c. Hilâlin görülebilir bir hale gelmesi için şu astronomik şartların oluşması lazımdır:

i. Hilâli görmenin mümkün olduğu (imkân-i ru’yet) yerde hilâlin güneşin gurubundan sonra batması

ii. Güneş batarken hilâlin ufuktan yüksekliğinin 5° dereceden daha az olmaması

iii. Hilâlin, Güneş’ten uzaklığının 8° dereceden daha az olmaması

4. Avrupa Müslümanlarının özellikle de ramazan ve şevval ayının girişini tespit etmek için yukarıda zikredilen esasları uygulamaları gerekmektedir. Ayrıca ibadetlerini rahatlıkla eda edebilmeleri, bayram ile ilgili düzenlemeleri yapabilmeleri ve içinde yaşadığı toplum ile ilişkilerini tanzim edebilmeleri için ayın giriş ve çıkışını bu esaslara binaen önceden tespit etmeleri icap etmektedir.

5. Meclis, gerek Müslüman gerekse gayrimüslim toplumlardan bulunan kendi üyelerini, İslam âlimlerini ve mescit imamlarını saygı ve hoşgörü kültürünün toplum içinde yaygınlaşmasını temin etmeye ve bu uğurda gayret sarf etmeye davet etmektedir.

6. Astronomi ilmi, iktirânın henüz vuku bulmamasına binaen hilâlin görülebilme imkanının olmadığını ilan etmesi halinde hilâl gözlemi yapılması için davetiye çıkartılmamalı, bu süreçte hilâlin görüldüğüne dair yapılan şahitliğin de kabul edilmemesi gerekir.

Meclis bu bildiriyi 1430 h./2009 m. Şevval ayı hilâli ile ilgili yaptığı açıklamaya binaen yayımlamıştır.